Trong quá trình đầu tư tại Việt Nam, một trong những câu hỏi mà nhà đầu tư nước ngoài thường xuyên đặt ra là: Có thể thành lập doanh nghiệp trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hay không? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ vấn đề này theo quy định của pháp luật Việt Nam.
1. Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư là gì?
Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (Investment Registration Certificate – IRC) là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam. Văn bản này ghi nhận thông tin về nhà đầu tư, mục tiêu dự án, quy mô, vốn đầu tư, địa điểm và thời hạn dự án.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, trong nhiều trường hợp, IRC là điều kiện bắt buộc trước khi thành lập doanh nghiệp.
2. Có được thành lập doanh nghiệp trước khi cấp IRC không?
Câu trả lời phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hay không.
Trường hợp 1: Doanh nghiệp có nhà đầu tư nước ngoài ngay từ đầu
Theo Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp hiện hành, nhà đầu tư nước ngoài phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước, sau đó mới được thành lập doanh nghiệp.
Trình tự thông thường:
- Xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)
- Thành lập doanh nghiệp và xin Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC)
- Thực hiện các thủ tục sau thành lập
Như vậy, không được thành lập doanh nghiệp có vốn nước ngoài trước khi được cấp IRC.
Trường hợp 2: Doanh nghiệp Việt Nam thành lập trước, sau đó nhà đầu tư nước ngoài góp vốn
Trong trường hợp này, có thể thành lập doanh nghiệp trước, sau đó nhà đầu tư nước ngoài thực hiện thủ tục góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp.
Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp hoạt động trong:
- Ngành nghề kinh doanh có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài
- Tỷ lệ sở hữu nước ngoài bị hạn chế
- Hoặc thuộc trường hợp phải đăng ký góp vốn, mua cổ phần
thì vẫn phải thực hiện thủ tục đăng ký với cơ quan đăng ký đầu tư trước khi hoàn tất việc góp vốn.
Đây là phương án thường được áp dụng trong thực tế để rút ngắn thời gian và linh hoạt trong cấu trúc đầu tư.
3. Tóm tắt quy định quan trọng
Có thể tóm tắt như sau:
| Trường hợp | Có thành lập công ty trước IRC không? |
|---|---|
| Công ty có vốn nước ngoài ngay từ đầu | Không |
| Công ty Việt Nam, sau đó bán vốn cho NĐT nước ngoài | Có |
| Công ty ngành nghề có điều kiện cho NĐT nước ngoài | Thường phải xin chấp thuận trước |
4. Lưu ý cho nhà đầu tư
Việc lựa chọn thành lập doanh nghiệp trước hay xin IRC trước ảnh hưởng đến:
- Cấu trúc đầu tư
- Thời gian thực hiện dự án
- Thuế và kế toán
- Giấy phép con
- Điều kiện kinh doanh
- Tỷ lệ sở hữu nước ngoài
Do đó, nhà đầu tư nên được tư vấn pháp lý ngay từ đầu để lựa chọn cấu trúc đầu tư phù hợp, tránh phải thực hiện lại thủ tục hoặc điều chỉnh dự án sau này.
5. Kết luận
Tóm lại, nhà đầu tư nước ngoài không thể thành lập doanh nghiệp có vốn nước ngoài trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, có thể thành lập doanh nghiệp Việt Nam trước và sau đó nhà đầu tư nước ngoài góp vốn hoặc mua cổ phần theo quy định của pháp luật đầu tư.
Việc lựa chọn phương án phù hợp phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh, tỷ lệ sở hữu nước ngoài và mục tiêu đầu tư của nhà đầu tư.
Nếu bạn muốn, tôi có thể viết thêm các bài blog pháp lý khác như:
- So sánh IRC và ERC
- Thủ tục thành lập công ty có vốn nước ngoài
- Góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài
- Ngành nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài
- Hợp đồng liên doanh tại Việt Nam